Prehistorisch massagraf ontdekt in Duitsland

18 augustus 2015 

Bron: NU.nl/Dennis Rijnvis
 

Duitse wetenschappers hebben in de buurt bij Frankfurt één van de oudste massagraven ter wereld ontdekt.
Het gaat om een graf uit de Steentijd in de gemeente Schöneck-Kilianstädten, waarin de lichaamsresten van 26 mensen zijn aangetroffen.
De schedels en scheenbenen bevatten vele breuken en gaten die erop wijzen dat de begraven personen flink zijn toegetakeld vlak voor of na hun dood.
Dat melden onderzoekers van de Universiteit van Mainz in het wetenschappelijk tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.

Jagerverzamelaars

De opgegraven menselijke resten zijn ongeveer 7.000 jaar oud. Volgens hoofdonderzoeker Christian Meyer is er nog nooit eerder zo'n groot massagraf ontdekt uit de prehistorie. "Het is voor het eerst dat we bijna alle inwoners van een dorp terugvinden in een graf met dit patroon van gebroken benen en schedels", verklaart hij op nieuwssite New Scientist.
 
De overledenen behoorden waarschijnlijk tot één van de eerste boerengemeenschappen die zich op een vaste plek vestigden. Daardoor raakten ze mogelijk vaker verzeild in oorlogen om land dan jagerverzamelaars die van plek naar plek trokken.
 
"Ze zaten in feite vast in hun nederzettingen en konden niet zo makkelijk ontsnappen aan rampen als droogte of ruzies met andere stammen", aldus Meyer. 

Terreur

De verwondingen aan de lichamen in het massagraf wijzen volgens wetenschappers op een grimmig conflict. Gezien de grootte van de botten, bestond de helft van de slachtoffers waarschijnlijk uit kinderen.
 
"Erg interessant is de mate van geweld", verklaart onafhankelijk onderzoekster Chris Scarre van de Universiteit van Durham in de New York Times. "Het systematisch breken van de onderbenen suggereert dat er een heftige vorm van terreur werd gebruikt bij dit conflict tussen gemeenschappen."
 
Hoofdonderzoeker Meyer benadrukt echter dat het onzeker is of de overledenen zijn gemarteld. "Het kan marteling zijn, maar ook mutilatie van de lichamen. We weten niet of de overledenen nog leefden toen de verwondingen werden aangebracht."
 


Nederzetting van 4000 jaar oud bij Sauwerd wordt Rijksmonument

Onderstaande tekst uit: Groninger Internetkrant van 15 juli 2015.

Een bijzondere vondst, die vijftien jaar geleden werd gedaan bij Sauwerd, is door minister Bussemaker nu aangewezen als  Rijksmonument. Het gaat om een nederzetting van maar liefst 4000 jaar oud. Hieruit blijkt dat Noord -Groningen een van de langst, onafgebroken, bewoonde gebieden van Nederland is geweest. Dat de vondst nu een Rijksmonument is, meldt de Ommelander Courant deze week.
Vijftien jaar geleden, toen een gemaal tussen Sauwerd en Winsum werd aangelegd, werd per toeval een bijzonder vondst gedaan.  Bij de bouw van dit gemaal bleek onder twee meter zeeklei een uitloper van de Hondsrug te liggen met daarin potscherven en vuursteen van de trechterbekercultuur. Deze cultuur is ook wel bekend als die van de hunebedbouwers.
 
Met deze bijzondere vondst kan met zekerheid worden gesteld dat dit gebied tussen ongeveer 4400 en 2400 voor christus al was bewoond. Vraag is wel waar het bijbehorende hunebed is gebleven. Dat is namelijk, ook vijftien jaar later, nog niet gevonden, maar kan best onder een dikke laag klei ‘verstopt’ zitten.
 
Eerder werden er al wel losse voorwerpen gevonden, zoals een vuurstenen bijl bij Winsum, maar pas na de vondst van de nederzetting kon met zekerheid vast worden gesteld dat de nederzetting ruim tweemaal zo oud is als de eerste wierden. Deze bevinding wierp ineens een heel ander licht op de eerste bewoners van deze regio.
 
Uit onderzoekingen van aardewerk blijkt dat de bewoners van de nederzetting bij Sauwerd zich hadden aangepast ten opzichte van hun tijdgenoten in Drenthe. In Noord-Groningen  gebruikten ze geen leem, maar zeeklei. Er werd dus rekening gehouden met de omstandigheden..
 
Op basis van een booronderzoek, vijftien jaar geleden, blijkt dat de nederzetting op een eiland lag. Op de plek van het eiland, die in Lutje Saaxum (bij Baflo) eindige, werd in 1951 al een trechterbeker gevonden. Volgens onderzoekers groeide op het eiland een loofbos waar allerlei wild en zelf bruine beren hebben rondgelopen. In de nederzetting werden verbrande botresten gevonden, die kunnen wijzen op het feit dat er gejaagd werd. Door de stijging van de zeespiegel verdronk het eiland uiteindelijk, aldus het artikel in de Ommelander Courant.
 
(Archieffoto National Geographic).
- See more at:
http://www.gic.nl/wonen/nederzetting-van-4000-jaar-oud-bij-sauwerd-wordt-rijksmonument#sthash.Uv2KOPVY.dpuf


 

DPV aanwezig op Oertijdmarkt zondag 2 augustus a.s.

De Drents Prehistorische Vereniging zal zich tijdens de Oertijdmarkt op zondag 2 augustus presenteren op het buitenterrein van het Hunebedcentrum te Borger. 

Tientallen kramen op het gebied van archeologie, mineralen en fossielen vullen het terrein van het Hunebedcentrum. Organisaties geven informatie over archeologie en geologie, handelaren verkopen mineralen en fossielen en sieradenmakers laten de mooiste sieraden van edelstenen zien. Daarnaast zijn er ook diverse activiteiten.

Heeft u nog een bijzondere vondst thuis liggen en altijd al heb willen weten wat het is dan kunt u deze meenemen. Bij een speciale kraam zitten deskundigen die u alles kunnen vertellen over uw vondst.
De markt is de grootste in zijn soort van Noord-Nederland.

Locatie: Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, 9531 TG BORGER
Kosten:
volw. 2 euro p.p.
kind. (4-11 jaar) 1 euro p.p.
kind. (0-3 jaar) gratis

Graag tot ziens in Borger. 


560.000 jaar oude tand gevonden in Frankrijk

Bronnen:  29-07-2015 - Jonathan Varik – Archeologieonline.nl
thelocal.fr, 'French archeologist find 560000 year old human tooth'.
news.discovery.com, '560000 year old tooth found by French teenager'.

Aragogrot bij Tautavel

In een grot bij de Zuid-Franse stad Tautavel is op 28 juli een bijzondere vondst gedaan.Twee studenten vonden resten die duidden op zeer oud menselijk leven in het gebied. Het gaat om een tand van een Homo Erectus, een voorouder van de moderne mens. De tand behoorde vrijwel zeker toe aan een volwassen mens, het geslacht blijft echter onbekend.
 
De oudste tand
De ouderdom van de tand wordt geschat op 560.000 jaar, Wetenschappers spreken van een grote ontdekking. Niet alleen is deze vondst ouder dan eerdere ontdekkingen in de grot, ook is de tand het oudste menselijke restant dat ooit werd gevonden in Frankrijk.
 
Opvallende leegte
De hoge leeftijd van de tand is bijzonder. Er zijn in Europa maar weinig menselijke resten gevonden uit de periode, die plaats had tussen 500.000 en 800.000 jaar voor Christus. De tand vult deze leegte van ontdekkingen en helpt op deze manier de mysteries van de oertijd te ontrafelen.
 
Tautavelmens
De vondst werd gedaan in de Aragogrot bij Tautavel. De grot staat bekend om haar archeologische rijkdom. De eerste resten van oermensen zijn gevonden in 1969. Deze resten behoren tot de naar de plaats genoemde ‘Tautavelmens’ en worden geschat op een ouderdom van 400.000 jaar.
 
Een goudmijn voor archeologen
Sinds de ontdekking van het Tautavelmens is de grot een bekende locatie voor archeologisch onderzoek. Er zijn sinds het begin van de opgravingen honderdduizenden objecten ontdekt. De laatste grote ontdekking werd gedaan in 2011. Toen werd  een tand van een baby gevonden, deze tand was veel minder oud dan de nieuwste vondst.

Landbouw ontstond zo’n 11.000 jaar eerder dan gedacht

Bronnen: 23-07-2015 - Gerard Suijdendorp, Archeologieonline.nl
Sciencedailly.com, ‘First evidence of farming in Mideast 23,000 years ago’.
Phys.org, ‘First evidence of farming Mideast’.
  
Tarwe
Tot op heden geloofden wetenschappers dat landbouw zo’n 12.000 jaar gele
den was uitgevonden in het huidige Midden-Oosten. De vruchtbare halvemaan bedekte gebieden in Irak, Syrië, Israël en Egypte. Een gezamenlijk onderzoek van de universiteiten van Tel Aviv, Haifa, Harvard en Bar-Ilan toont aan dat de plantenteelt al veel eerder begon, namelijk zo’n 23.000 jaar geleden.
    
Gunstige omstandigheden
Het bewijsmateriaal is gevonden in een jagers- en verzamelaars kamp nabij het meer van Galilea. Het kamp is door gunstige klimatologische omstandigheden buitengewoon goed bewaard gebl
even en is daardoor een van de beste voorbeelden van hoe de mensen toen leefden. De onderzoekers zochten naar typische huislijke granen en oogstgereedschappen en vonden die.
 
Eetbare graansoorten als gerst en haver
De plaats bevat de overblijfselen van zes opslagplaatsen en is rijk aan verschillende plantensoorten. De onderzoekers hebben onderzocht dat deze jagers en verzamelaars 140 verschillende soorten planten verzamelden, waaronder eetbare granen als gerst en haver.
 
Slijpsteen & sikkel
Op de plek van het kamp zijn daarnaast een slijpsteen en een sikkel gevonden. Volgens de wetenschappers toont dit aan dat er systematische landbouw plaatsvond en het oogsten van de granen zelfs jaarlijks gepland werd.
 
Slimme voorouders
Volgens professor Sternberg (een van de onderzoekers) laat dit onderzoek zien dat landbouw al veel eerder werd toegepast dan aanvankelijk werd aangenomen. ‘Het geeft ons een ander beeld over onze voorouders, ze waren veel slimmer en vaardiger dan we aanvankelijk dachten’,  aldus de onderzoeker.
 
De bevindingen van de onderzoekers zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PLUS ONE.
 

Website van de DPV wordt door de Koninklijke Bibliotheek bewaard voor toekomstig onderzoek

In het kader van het initiatief van de Koninklijke Bibliotheek (KB)  om een selectie van Nederlandse websites te bewaren voor toekomstig onderzoek, is de website van de DPV, www.dpv.nu uitverkoren om te archiveren en voor de lange termijn te bewaren. Het bestuur van de DPV en de websiteredactie zijn daar bijzonder trots op.

Websites bevatten vaak waardevolle informatie die niet analoog  verschijnt en die ten gevolge van de grote 'omloopsnelheid' het  risico loopt voorgoed verloren te gaan. Dat websites als 'digitaal
erfgoed' het behouden waard zijn, is internationaal erkend in het  Unesco Charter on the Preservation of the Digital Heritage uit 2003.  Het signaleert dat digitaal erfgoed verloren dreigt te gaan en dat  het bewaren daarvan voor gebruik door de huidige en toekomstige  generatie onderzoekers zeer urgent is.
 
Als nationale bibliotheek is de KB wettelijk verantwoordelijk voor  het verzamelen, beschrijven en bewaren van in Nederland verschenen  publicaties, al of niet elektronisch. De KB ziet het als haar taak om  ook websites duurzaam te bewaren en raadpleegbaar te houden voor  toekomstige generaties en ze te behoeden voor verlies door  bijvoorbeeld technologische veroudering.
Om die reden archiveert de KB websites die als verzameling een  representatief beeld geven van de Nederlandse cultuur, geschiedenis  en samenleving op het internet.
 
De website www.dpv.nu  zal daartoe gearchiveerd en duurzaam opgeslagen worden, zo schrijft Lucinda Jones, Hoofd Collecties van de Koninklijke Bibliotheek.


Slagerij uit IJstijd bij Assen 

Uit de Volksrant van 7 juli 2015
Door: Marlies ter Voorde

 
Op een akker in Noord-Drenthe, vlak bij Assen, is een slagerij uit de laatste ijstijd ontdekt. Waar tegenwoordig de boer met zijn trekker rondrijdt om het land te ploegen, kwamen in het Weichselien (zo'n 50 duizend jaar geleden) regelmatig Neanderthalers langs om hun jachtbuit te villen en in stukken te snijden.
Dat is althans het vermoeden van een team Nederlandse archeologen en aardwetenschappers. Gedurende een achtjarige onderzoekscampagne vonden zij meer dan 450 stenen oerwerktuigen in de akker waaronder tientallen vuistbijlen. Een publicatie over de vermoedelijke slachtplaats verschijnt binnenkort in het vakblad Quaternary lnternational.
Het Drentse kamp…… LEES VERDER in de bijlage rechts.


De Spieker van juni is verschenen!

De Spieker, het tijdschrif van de Drents Prehistorische Vereniging, is verschenen. Ook deze keer weer rijk gevuld met interessante informatie over archeologie, lezingen en excursies.  
Ook De Spieker 4 x per jaar ontvangen en alle boeiende bijdragen in het blad lezen? Ga dan naar de rubriek http://www.dpv.nu/Lid-worden

 


Nieuw initiatief - e-magazine www.hunebednieuwscafé.nl

Het Hunebedcentrum in Borger wil met het e-magazine veel geïnteresseerden trekken. Op de website staat actueel nieuws in woord, beeld en film. In het openingswoord van de website schrijft directeur Hein Klompmaker van het Hunebedcentrum: 

"Erfgoed en geluk

Hoe vaak constateren wij niet dat de werkelijkheid nog veel interessanter, zelfs spannender is, dan welke fantasie of fictie dan ook? Maar dan moet je het wel zien, weten, erover lezen, en het kunnen meebeleven. Voor een museum als het Hunebedcentrum geldt dan dat er vaak leuk en positief nieuws te melden valt.

 Voor kranten, radio en tv is het meestal niet opportuun om er aandacht om te besteden. Nieuws is immers vooral slecht nieuws: rampen, oorlogen, economische zorgen, epidemieën hebben altijd voorrang. Nieuws met wat meer body, waar je wat langer over doet om het te lezen, dat je wat meer tot nadenken stemt, dat vooral een positieve inslag heeft, wordt steeds meer verdrongen uit de heersende media. Het Bruto Nationaal Product krijgt de pennen meer in beweging dat het Bruto Nationaal Geluk. Het is om die reden, dat wij voor iedereen, die geïnteresseerd is en voor wie niet bang is om soms eens wat ingewikkelds te lezen, zijn gestart met ons e-agazine ‘Hunebed nieuwscafé’.

Wij kunnen er veel mee. Wij kunnen uitvoerig ingaan op nieuwe ontwikkelingen op het gebied van archeologie, geologie, museologie, onderwijs en erfgoed. Wij kunnen nieuwe uitgaven aankondigen, eerste hoofdstukken publiceren, recensies schrijven, filmpjes over prehistorische experimenten in het verhaal rijgen, laten weten wat er op het wereldtoneel allemaal speelt, als het gaat om prehistorie, archeologie en hunebedden. Wij kunnen onze activiteiten uitvoerig vooraf toelichten, zodat iedereen meer weet dan alleen een schreeuwerige titel, die vaak de lading niet dekt en … Wij kunnen met u over en weer contact leggen. U kunt reageren, iets inzenden, u aanmelden voor een activiteit, kritiek uiten. Het is allemaal ‘interactief’ (zo heet dat tegenwoordig).

Wij denken dat ons e-magazine veel geïnteresseerden zal trekken. Soms valt het echter niet mee om anderen mee te krijgen, te overtuigen van de waarde van je ideeën. De eerste sceptici hebben zich al gemeld. Aan ons en aan u om het positieve te laten zegevieren. Er is al genoeg ellende in de wereld en daar horen, zien en lezen wij elke dag al over. Cultuur en erfgoed gaan echter doorgaans over hele andere dingen. Dingen waarvan een mens een beetje gelukkiger kan worden. Ons e-magazine is bedoeld om een steentje bij te dragen aan ons Bruto Nationaal Geluk.

Veel lees-, kijk- en luisterplezier. Blijf ons volgen, houd contact met ons.
Hein Klompaker."


Neanderthaler-site geopend voor publiek

Bron: Archeologie Online - Archeologie Magazine 24-06-2015 door: Gerti De Koeijer

In Lanaken (BE) heeft de Vlaamse minister-president Geert Bourgeois (N-VA) een archeologische Neanderthalersite geopend. Het gaat om de oudste bewonerssporen die ooit zijn aangetroffen in Vlaanderen. De leemgroeve waar de prehistorische resten te zien zijn, is sinds 21 juni 2015 toegankelijk voor publiek. Het project werd door middel van subsidie gerealiseerd.

Neanderthalers in West-Europa
Ondanks dat de Neanderthalers zich niet vestigden, zijn er tijdens opgravingen restanten van vijf, mogelijk zeven kampen tevoorschijn gekomen. Een bijzondere vondst: sporen van Neanderthalers zijn per definitie zeldzaam, niet alleen in Vlaanderen maar in heel West-Europa. Vanwege het belang van de vondsten en het unieke karakter ervan, is de vindplaats beschermd als archeologische zone en voor publiektoegankelijk gemaakt.

Mammoeten, neushoorns en poolvossen
Er zijn drie lemen wanden waarvan de laagjes het verhaal van 200.000 jaar geschiedenis vertellen. Elke 15 cm staat voor een periode van 500 jaar. Zo wordt de reis in de tijd gereconstrueerd. De oudste sporen van de Neanderthaler gaan terug tot 140.000 jaar geleden. Er zijn werktuigen gevonden, botten van mammoeten, neushoorns en poolvossen.

De archeologische site is alleen toegankelijk onder begeleiding van een gids.


De kracht van vrijwilligers in de archeologie

Veel gemeenten kunnen niet meer zonder de inzet van vrijwilligers. Vaak beschikken vrijwilligers over grote lokale kennis waar de gemeente haar voordeel mee kan doen.

Samenwerking tussen professionals en vrijwilligers loont voor alle partijen. Maar welke erfgoedtaken kunnen door vrijwilligers worden gedaan en welke middelen zijn daarvoor nodig? De RCE heeft samen met de AWN de brochure geschreven over wat een vrijwilliger kan betekenen voor de Nederlandse archeologie.
In onderstaande link treft u de brochure ‘de kracht van vrijwilligers’ aan in verschillende thema’s.

http://archeologieinnederland.nl/de-kracht-van-vrijwilligers


Vijf afleveringen prehistorie van Drenthe op RTV Drenthe

Vanaf vandaag (maandag 15 juni 2015) wordt in kader van de serie ‘De week van …’. iedere avond een kort filmpje/documentaire uitgezonden over de Drentse prehistorie, door RTV-Drenthe .
Thema is hoe een mens uit de 21ste eeuw kan overleven in een prehistorische setting als hunebedbouwers. Wat verwacht hij ervan en hoe ziet hij er op terug? Het is geen wetenschappelijk experiment, maar eerder een educatief met een knipoog. Drie blogs gaan de komende tijd de tv-uitzendingen begeleiden (www.hunebednieuwscafe.nl). Veel plezier ermee.


Drentse Neanderthalers 

Het ligt er nog in Drente, voor wie zorgvuldig gaat zoeken: vuistbijlen, klingen, afslagen, een mes van helleflint, en zelfs een trainingskampje. Allemaal van Neanderthalers, tienduizenden jaren oud. Drie archeologen gingen spoorzoeken in Drenthe. 

Bron: door Theo Toebosch - NRC Handelsblad 13 juni 2015
 
Ruim vijftigduizend jaar geleden liepen Neanderthalers door wat nu een akker in Noord-Drenthe is. Werktuigen die ze achterlieten liggen sinds kort in twee vitrines van het Noordelijk Archeologisch Depot in het Groningse Nuis (bezichtiging op afspraak). Keurig op een rij, zonder dat eraan is af te zien hoeveel regen, wind, kou 
en frustratie de ontdekkers van
 de werktuigen de afgelopen acht jaar hebben moeten doorstaan. Voor dat verhaal moet je bij steentijddeskundige en zelfstandig archeoloog Marcel Niekus zijn. Begin 2007 vatte hij samen met Dirk Stapert van de Rijksuniversiteit Groningen en Jaap Beuker van het Drents Museum het plan op om met collega’s en studenten in de noordelijke provincies op zoek te gaan naar een min of meer onverstoorde Neanderthalerresten. Door losse vondsten van vuurstenen werktuigen was al bekend dat Neanderthalers hadden rondgelopen in het noorden van Nederland.
Een heuvelachtige toendra vormde tussen 130.000 tot ...

Lees verder het PDF bestand NRC Handelsblad als bijlage, --> rechts.

Meer dan 2000 jaar geschiedenis uit de hoogste terp van Nederland: Hegebeintum 

Bron: RCE, Amersfoort, 8 juni 2015

De terp Hegebeintum in Friesland is 9 meter hoog; de hoogste terp in Nederland en daarbuiten. Op 10 juni 2015 zal voor het eerst duidelijk worden waaruit deze terp bestaat. Dan worden er archeologische boringen gedaan die een doorsnede geven van het ontstaan van de terp rond 300 voor Christus tot de huidige tijd.

De terp met kerktoren in Hegebeintum, Friesland

De terp met kerktoren in Hegebeintum, Friesland

De kerktoren van Hegebeintum lijdt onder een ernstige verzakking en stort in als hij niet met behulp van 15 palen verstevigd wordt. Deze nieuwe fundering moet dwars door de terp Hegebeintum heen worden geschroefd. Omdat het een archeologisch rijksmonument is, heeft de Stichting Alde Fryske Tsjerken bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een vergunning aangevraagd voor de werkzaamheden. De ingreep biedt een goede kans om verder onderzoek naar het verleden te doen.
Terpen zijn kunstmatige heuvels waarop mensen konden wonen in het waddengebied, dat vóór de aanleg van de dijken regelmatig onder water liep. De twee boorkernen die op 10 juni omhoog worden gehaald, beslaan de volledige hoogte van de terp. Na doorsnijden in twee helften wordt één helft aan nauwgezet archeologisch onderzoek onderworpen: waarom is de terp in Hegebeintum zo hoog? Wie woonden er en hoe? De andere helften worden geconserveerd zodat deze aan het publiek kunnen worden getoond.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, TNO en TU Delft. Het World Soil Museum in Wageningen draagt zorg voor de conservering.


Wetenschappelijk adviseur Drents Prehistorische vereniging,  

Annet Nieuwhof gepromoveerd

Het was een boeiende promotiebijeenkomst op maandag 8 juni 2015 bij de RUG in Groningen. Annet Nieuwhof promoveerde hier tot doctor met haar proefschrift “Eight human skulls in a dung heap and more Ritual practice in the terp region of the northern Netherlands 600 BC – AD 300”. Annet Nieuwhof is Wetenschappelijk adviseur van de Drents Prehistorische Vereniging en voorzitter van het Wetenschappelijk Fonds van de DPV.

Annet, namens het bestuur en de leden van de DPV, van harte gefeliciteerd! 



Voor u over Annet Nieuwhof gelezen 1: 

Annet Nieuwhof: “Mensen stellen zichzelf niet de vraag waarom ze een ritueel uitvoeren, ze doen het gewoon.”

Hoe valt uit eeuwenoude voorwerpen menselijk gedrag op te maken? Gisteravond ging het over schedels, botten, mest en wierden – niet over de wierden in onze tijd, maar van een tijdje geleden. Eight human skulls in a dungheap is de intrigerende titel van het proefschrift van archeologe Annet Nieuwhof, die bij onze Jelte Posthumus aanschoof. Hij bevroeg haar over haar onderzoek, dat zich bezighoudt met de (begraaf)rituelen die zich hier in Groningen in de ijzertijd voltrokken. Over het ietwat lugubere ontvlezing, bijvoorbeeld; haar nieuwe theorie over een derde begraafmogelijkheid. Over het verschil tussen voorouderverering en godenverering, het evolutionair voordeel dat religie oplevert – en meer. Luister hier het interview in twee delen terug:
 
http://www.glasnostici.nl/2015/06/02/annet-nieuwhof-mensen-stellen-zichzelf-niet-de-vraag-waarom-ze-een-ritueel-uitvoeren-ze-doen-het-gewoon/
 


Voor u over Annet Nieuwhof gelezen 2:

Ontvlezing en voorouderverering onderdeel grafcultuur terpbewoners

Ontvlezing en voorouderverering maakt volgens promovenda Annet Nieuwhof onderdeel uit van de begraafcultuur van terpbewoners. Nieuwhof heeft onderzoek gedaan naar onder meer een aantal opmerkelijke prehistorische schedels en presenteert in haar proefschrift een nieuwe visie op de rituelen,
waaronder de begraafcultuur, in de terpenperiode. Overleden mensen werden niet gecremeerd volgens Nieuwhof, maar de schedels en botten werden na excarnatie (ontvlezing) in huis bewaard of begraven en vormden onderdeel van rituele voorouderverering.
 
Bron: Het online videomagazine Unifocus belicht wekelijks onderwerpen die annex zijn met de Rijksuniversiteit Groningen, op het gebied van onderzoek (en samenleving), studentenleven, onderwijs, beleid en internationalisering. 


DPV-ers genoten van excursie naar Luxemburg

De DPV-voorjaarsexcursie vond bij schitterend weer plaats van 4 t/m 7 juni 2015. 34 Deelnemers reisden af naar Luxemburg.

Een beeldverslag van Sipke van der Zee en Evert Jan Stokking

 
Resten van een Romeinse tempel onder de kerk van Elst - Betuwe (Foto: Sipke van der Zee)



Romeinse dakpan met pootafdrukken van een hond, gevonden in Elst - Betuwe. (Foto: Sipke van der Zee)


Keramiekmuseum te Raeren (B) (Foto: Sipke van der Zee)


Echternach (Lux): resten (gedeeltelijk aangevuld) van een Romeinse villa.
(Foto: Sipke van der Zee)


Romeinse Villa bij Echternach (Foto: Evert Jan Stokking)


Echternach (Lux): St Petrus en Paulus kerk, gesticht door Willibrord.
(Foto: Sipke van der Zee)



Spectaculair: Romeins waterwinsysteem van putten en gangen (Qanat).
Na bijna 2000 jaar loopt er nog steeds water door. (Raschpetzer, Lux)
(Foto: Sipke van der Zee)


Kasteelruïne te Beaufort. (Foto: Sipke van der Zee)


Restanten (gedeeltelijk gereconstrueerd)van een Gallo-Romeinse tempel (Steinsel)
(Foto: Sipke van der Zee)


Reliëf (replica) van een keltische oogstmachine in een middeleeuwse muur (Montauban)
(Foto: Sipke van der Zee)


De Steentijdluxemburgers importeerden materiaal uit verre landen… (Nationaal Museum Luxemburg)
(Foto: Sipke van der Zee)


Mesolitisch skelet (Nationaal Museum Luxemburg) Foto: Sipke van der Zee)


Mesolithisch graf zoals boven uit een ander gezichtspunt gezien. (Foto: Evert Jan Stokking)


Kransstenen rond een Romeins Tumulusgraf (Bill)’ (Foto: Sipke van der Zee)


Deelnemers aan de excursie naar Archeologisch Luxemburg (foto: Evert Jan Stokking)


Oproep voor de mogelijkheid om mee te helpen aan de opgraving in Dalfsen


Op de Gerner Es, bij Dalfsen, wordt een nieuwbouwproject gerealiseerd (uitbreiding van bestaande bebouwing). Voordat het zover is, zal archeologisch onderzoek moeten worden uitgevoerd. Dit onderzoek zal door het ADC worden gedaan. De opgraving is sinds februari jl. aan de gang. Momenteel houdt Saxion Hogeschool een field school archeologie. Daarna (week 26 en 27) mag de AWN aanschuiven. Het zullen educatieve werkweken zijn, zoals vaker in het verleden zijn gehouden, met lezingen, excursies en lessen in archeologie. De kosten hiervoor bedragen €100,00 p.p.p.w. Deze kosten zijn exclusief overnachtingen, reis en diners; deze kosten zijn dus voor eigen rekening. Beginners in archeologisch onderzoek zullen zeker worden gevraagd zich aan te melden. Er zijn overnachtingsmogelijkheden in de buurt van de opgraving. Tevens is er een mooie locatie als uitvalsbasis: De Veldschuur in Rouveen.
Via onderstaande link kun je je aanmelden.

http://bit.ly/1aV3oX7

Boekpresentatie "In het spoor van Lukis en Dryden".

Op vrijdagmiddag 5 juni toogden zo'n 100 genodigden in een tropische warmte naar het Drents Museum in Assen om bij de boekpresentatie "In het spoor van Lukis en Dryden" aanwezig te zijn.  
Na een korte presentatie van schrijver en samensteller van het boek werd het boek door Wijnand van der Sanden opgedragen aan zijn vader en aan de grote hunebeddeninspirator Dr. Jan Albert Bakker. Het is een prachtig boek dat op een prettige wijze is geschreven en bovendien rijk is geillustreerd.
Gelijktijdig werd er een kleine maar wel bijzondere tentoonstelling geopend waar het originele werk van Lukis en Dryden is te bewonderen. 


In het spoor van Lukis en Dryden. Twee Engelse oudheidkundigen tekenen Drentse hunebedden in 1878

 
Door: Wijnand van der Sanden
 
Gemaakt in samenwerking met Stichting Het Drentse Landschap en mede gefinancieerd door het Wetenschappelijk Fonds van de Drents Prehistorische Vereniging.

Rond 1870 waren de meeste hunebedden in Drenthe in het bezit van de overheid gekomen. Ter gelegenheid daarvan werden ze door de lokale autoriteiten ‘opgeknapt’. Tijdens deze archeologisch niet onderbouwde restauraties werden dekheuvels verwijderd en omgevallen stenen zonder kennis, supervisie en documentatie teruggeplaatst. Aan de vondsten die daarbij tevoorschijn kwamen werd weinig aandacht besteed.
 
Vanuit Engeland werd de noodklok geluid. Voor het eerst werd de archeologische waarde van de hunebedden onderkend en ontstond de wens om de monumenten zeer zorgvuldig te beschrijven, voor het te laat was. William Collings Lukis en sir Henry Dryden reisden af naar Drenthe en documenteerden in de periode van 1 tot 22 juli 1878 veertig hunebedden. We volgen de Engelse wetenschappers op de voet in een prachtig reisverhaal door negentiende-eeuws Drenthe.
 
Lukis en Dryden maakten plattegronden en aanzichten van veertig hunebedden en noteerden nauwkeurig alle details. Daarnaast tekenden ze aardewerk in het Drents Museum, de kerken van Anloo en Vries en een aantal vondsten in de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden. De kwaliteit en informatiewaarde van de door Lukis en Dryden vervaardigde tekeningen en bijbehorende beschrijvingen was voor Nederlandse begrippen van een ongekend hoog niveau. Ze vormen een unieke en prachtige bron van informatie over de toestand van de Drentse hunebedden aan het einde van de negentiende eeuw.
 
In het spoor van Lukis en Dryden. Twee Engelse oudheidkundigen tekenen Drentse hunebedden in 1878 toont voor het eerst alle tekeningen die de twee onderzoekers maakten. Het boek schetst een prachtig beeld van de reis die Lukis en Dryden aflegden in het negentiende-eeuwse Drenthe. Hun werk geeft een bijzondere inkijk in de toenmalige omgang met cultureel erfgoed en de archeologie.
 
Gelijktijdig met het verschijnen van het boek opent de tentoonstelling ‘Hoge heren en hunebedden’ in het Drents Museum in Assen. In deze expositie zijn veel van de originele tekeningen van Lukis en Dryden te bewonderen. 
 
Boekinformatie
In het spoor van Lukis en Dryden. Twee Engelse oudheidkundigen tekenen Drentse hunebedden in 1878
Wijnand van der Sanden | 160 blz. | 24 x 34 cm | genaaid gebonden
ISBN 978-90-5345-471-8
Tot 01-11-2015 van € 29,95 voor € 24,95 | te koop op www.matrijs.com en in de boekhandel
 


UNIEKE VONDSTEN VAN DE TRECHTERBEKERCULTUUR
IN DALFSEN

5000 jaar oude vondsten uit Dalfsen geven nieuwe in zichten  

Vechtdal Centraal - woensdag 20 mei 2015

www.vechtdalcentraal.nl/article.php?action=showarticle&id=50773

Zie ook de bijlage rechts het artikel uit het DvhN van 21 mei 2015 

 
Archeologen hebben in Dalfsen een compleet grafveld uit de Steentijd ontdekt, het grootste van West-Europa en een unicum voor Nederland. Maar liefst 120 graven met spectaculaire grafgiften en zelfs een aarden monument uit de tijd van de Hunebedbouwers zijn blootgelegd.

 
De ontdekking van resten van een huis vlak naast de begraafplaats en langs een 5000 jaar oude weg, is eveneens een primeur voor Nederland. Dit onderzoek werpt nieuw zicht op de ‘oer-Nederlander’, de eerste mensen die zich hier permanent vestigden en niet langer als jager-verzamelaar rondtrokken. Een open dag, een presentatie, een website en een app maken de vondsten zichtbaar voor publiek.
 
In het Overijsselse Dalfsen zijn 120 van de tot nu toe zeer zeldzame Trechterbekers opgegraven, de naamgevers van de cultuur waartoe deze Steentijdmensen worden gerekend. Andere grafgiften zijn stenen bijlen, vuurstenen pijlpunten en messen en twee barnstenen kettingen. Het grafveld meet 120 bij 20 meter. Bijzonder is het centraal gelegen aarden monument, nu zichtbaar als een ovale greppel van 30 bij 4 meter, dat een imponerende aanblik moet hebben geboden. De huisplattegrond werd in de directe omgeving van het grafveld opgegraven.
 
Oer-Nederlanders
De periode tussen 3400 en 2700 voor Chr. wordt de tijd van de Trechterbekercultuur genoemd, in de canon van de Nederlandse geschiedenis ‘de eerste boeren’. Deze mensen gaven als eerste in Noord-Nederland hun zwervend bestaan als jager-verzamelaar op om boer te worden. Zij hebben hun stempel op het Nederlandse landschap gedrukt. In Drenthe vinden we de hunebedden als tastbaar overblijfsel, in Overijssel krijgen we nu voor het eerst de resten van een hele gemeenschap in beeld.
 
Nieuw wetenschappelijk inzicht
De archeologen van ADC ArcheoProjecten zijn samen met studenten van de Rijksuniversiteit Groningen, de hogeschool Saxion en The Missing Link maanden bezig geweest om de graven te documenteren en de vondsten te bergen. Prof. Dr. Daan Raemaekers (hoogleraar aan de Rijksuniversiteit van Groningen) spreekt over een unieke ontdekking: ‘Het is een vondst die je misschien eens in de 50 jaar aantreft en die onze kijk op deze periode blijvend zal veranderen’.
 
Vondsten belangrijk voor Dalfsen en Nederland
Burgemeester Han Noten laat weten: “We zijn enorm verrast door de prachtige vondsten! Dalfsen blijkt door oer-Nederlanders bewoond te zijn geweest”. “Ondanks het vooronderzoek is het aanzienlijk mooier en uitgebreider dan gedacht”. De vondsten laten zien hoe lang hier al gewoond wordt en hoe belangrijk de rivier De Vecht ook toen al was. De waarde voor Dalfsen, en het nationaal en zelfs internationaal belang is enorm groot. Ook voor het Hunebeddencentrum en het Drents Museum is dit een spectaculaire vondst.”
 
Gebruiken en beleven
De opgedane wetenschappelijk kennis wordt weer zichtbaar en beleefbaar gemaakt voor de bewoners van de nieuwe woonwijk. Met hulp van de provincie Overijssel, wordt het verhaal van deze bijzondere plek gebruikt om een mooiere ruimte en een grotere sociale cohesie tussen de nieuwe bewoners vorm te geven. Dalfsen koppelt het verhaal van de plek aan de toekomst van de plek.
 
The Missing Link heeft hiervoor onder meer TimeTravel Dalfsen ontwikkeld. Met deze streetview app van het verleden is het mogelijk met een smartphone, op de plaats zelf, naar het verleden, het heden en zelfs de toekomst van de plek terug te reizen. (Download hiervoor TimeTravel Dalfsen in de App Store of Google Play Store).
 
Daarnaast is op basis van het verhaal van de vondsten een zg. “verhaallijn” gemaakt met het thema “Naoberschap”, samen met de bewoners.. Die verhaallijn is gebaseerd op een authentieke gebiedsidentiteit en vormt de rode draad voor de ontwikkeling van de woonwijk. Hierdoor wordt Oosterdalfsen een plek met een eigen gezicht, die heel diep is geworteld in de tijd. Voor meer beleving, delen en toevoegen is er ook een website: http://oosterdalfsen.timelink.eu
 
De bewoners van Dalfsen en andere geïnteresseerden kunnen donderdag 28 mei van 16.00 tot 19.00 uur een kijkje nemen op de locatie van de opgraving. Prachtige vondsten en mooie verhalen worden dan gepresenteerd.


Vondsten Trechterbekercultuur in Dalfsen  
Hein Klompmaker van het Hunebedcentrum: "Een hele mooie toevalstreffer"

Bron: www.rtvdrenthe.nl/nieuws/unieke-vondsten-nieuw-grafveld-van-oer-nederlander
 

Een toevalstreffer, zo noemt directeur Hein Klompmaker van het Hunebedcentrum in Borger de vondst van het grafveld van de hunebedbouwers bij het Overijsselse Dalfsen. "Maar wel een hele mooie toevalstreffer."
 
Geen hunebedden bij Dalfsen, maar wel het grootste grafveld dat ooit in Noordwest-Europa is ontdekt. Klompmaker heeft de vindplaats nog niet bezocht, maar gaat dat snel doen. "Als het klopt dat het grafveld van de hunebedbouwers is, dan is het een vrij unieke situatie", zegt Klompmaker. "Er is nog nooit eerder een permanente vestiging uit de hunebeddentijd in Nederland gevonden."
 
Trechterbekervolk
De hunebedbouwers, ook wel trechterbekervolk genoemd, leefden 5.500 jaar geleden. In Nederland zijn ze bekend dankzij de Drentse en Groninger hunebedden. Onderzoekers zijn al jaren op zoek naar archeologische vondsten van de hunebedbouwers.
 
Klompmaker: "Over volken uit bijvoorbeeld de bronstijd is vrij veel bekend, maar over de hunebedtijd weten we weinig. Als er nu bijvoorbeeld een tand van een hunebedbouwer wordt gevonden, dan zouden wij daaruit DNA-materiaal kunnen halen en zo veel meer van dit volk leren."
 
Bij toeval
Het grafveld bij Dalfsen is bij toeval door archeologen gevonden, omdat de gemeente op deze plek woningen en bedrijven wil vestigen. 


Nederlandse heide 3000 jaar ouder dan gedacht

Bron: Thijs Van Beusekom - www.vroegevogels.vara.nl

Tot nu toe werd altijd aangenomen dat heide sinds de Middeleeuwen deel uitmaakt van ons Nederlandse landschap. Nieuw onderzoek schijnt echter een heel ander licht op deze soort vegetatie. Zo’n 5000 jaar geleden dwaalden Nederlandse herders namelijk al met hun kudde over dit soort gronden.

Pollenonderzoek

Deze conclusie werd getrokken na een samenwerkend onderzoek van de biologe Marieke Doorenbosch en de Faculteit Archeologie in Leiden. Doorenbosch onderzocht stuifmeel van de hazelaar dat bewaard is gebleven in de vele grafheuvels die nog te vinden zijn in Nederland. Door pollenonderzoek was zij in staat de omgeving van de grafheuvels te reconstrueren en kon zij vaststellen welke bomen en planten er zo’n 5000 jaar geleden bloeiden.

 

Grafheuvels

Grafheuvels zijn de meest talrijke archeologische monumenten van Nederland. Ze geven ons vaak inzicht in de geschiedenis van het landschap . De oudste grafheuvels gaan terug tot 2900 v. Chr. en zijn vaak nog steeds zichtbaar als lage heuvels. Nu zijn er nog zo’n 3000 graven bekend in Nederland, maar vroeger moeten dit er veel meer geweest zijn. Ons land was toen bezaaid met de heuvels. Om onderzoek naar deze monumenten te doen, is speciale toestemming nodig. Doorenbosch kreeg dit en deed een spectaculaire vinding.  

Heidevelden al veel eerder in Nederland

Aan de hand van het gevonden stuifmeel moest Doorenbosch concluderen dat de grotere heidevelden in Nederland al veel eerder bestonden dan tot nu toe werd aangenomen. Haar resultaten lieten zien dat de meeste – zo niet alle – grafheuvelvelden in de hei lagen. Dit betekent automatisch dat de heidevelden niet in de Middeleeuwen ontstonden, maar al ver daarvoor. Daarnaast betekent dit ook dat er nu al zo’n 5000 jaar ‘heidemanagement’ plaatsvindt. Al in 2900 v. Chr. zwierven er op grote schaal herders, schapen en runderen rond op de Nederlandse heide. Het was al langer bekend dat heide al voor de Middeleeuwen bestond. Maar dat het op zo’n grote schaal was, is een nieuwe ontdekking.


Excursie naar de opgraving in Nordhorn (Dtl.), leerzaam en een succes!

Een gezelschap van leden van de DPV, AWN Noord, AWN Twente, Terpenvereniging en Fries Wurkverband, werd op zaterdag 25 april de opgraving bij Nordhorn beziocht, Het betrof bewoning op de oevers van de Vecht in de Midden-IJzeretijd. Er is zijn op de bezochte locatie o.a. een woonstalhuis en veel spiekers aangetroffen. Veel was opgeruimd. Er werden paalgaten getoond van een klein gebouw. Voorts waren scherven aanwezig (ca 3e eeuw) en was een bodemprofiel schoongemaakt. Het profiel toonde een flink esdek, een stuifzandlaag en daaronder bewoningssporen in dekzand. Geen podzol. Opkomst was groot (ca 40 mensen). Geheel viel me persoonlijk wat tegen.

Archeologe, Frau Jana Fries, van het Landesamt für Denkmalpflege in Oldenburg, gaf een heldere inleiding. We leerden eerst wat over de Duitse methodes van archeologisch bodemonderzoek. Voor dat er gebouwd mag worden wordt er, zoals ook in Nederland, eerst een proefonderzoek gedaan. Men neemt een graafmachine en legt daarmee om de twintig meter een lange strook bloot tot op een eventueel interessant vlak. Op grond van het gevondene kan er daarna een groter onderzoek geëntameerd worden. Dat kan dan gebeuren door het Landesambt zelf of door particuliere bedrijven.

(Met dank aan Ben Westerink en Wicher Jansen, beiden DPV). 


 

 




 


Prehistorische nederzetting bij Noord-Sleen

Het Dagbad van het Noorden schrijft op 21 april 2015 dat bij archeologisch onderzoek op een bouwplaats in Noord-Sleen is een prehistorische nederzetting gevonden. Het gaat om meerdere boerderijen en opslagschuren (‘spiekers') uit de bronstijd en ijzertijd.
Op de vindplaats aan de Zweeloerstraat wordt een nieuwe melkveehouderij gebouwd. Omdat in de omgeving in het verleden aan meer archeologische vondsten zijn gedaan laat de gemeente Coevorden bij bouwwerkzaamheden standaard archeologisch onderzoek doen.
In het gele zand van de bouwplaats tekent zich een verzameling donkere paalgaten af. Daaraan valt af te zien dat er ooit meerdere gebouwen hebben gestaan. Het grondprofiel is inmiddels weer toegedekt.
Die ontdekking sluit aan bij eerdere archeologische vondsten rond Noord-Sleen, zoals grafheuvels, een urnenveld, twee hunebedden en ‘raatakkers', prehistorische akkercomplexen ook wel ‘celtic fields' genoemd.
Voor meer informatie en foto's zie: www.dvhn.nl/nieuws/drenthe/prehistorische-nederzetting-bij-noord-sleen-12476773.html


UNESCO status Geopark de Hondsrug weer een stap dichterbij

Het voorstel van het Global Geoparks Network en de afdeling Earth Science van Unesco om een Unesco status te krijgen voor alle erkende Global Geoparks is  21 april overgenomen door  de UNESCO Executive Board in Parijs. Er is nu dus nog een stap te gaan.

Alle voorstellen zijn goedgekeurd en de 111 erkende Global Geoparks zullen een  UNESCO status krijgen als de Algemene Vergadering van the UNESCO in november dit jaar instemt met dit besluit van de Executive Board. Zij worden dan officieel UNESCO Global Geoparks.

Naast het programma werelderfgoed komt er een apart programma voor geoparken.
Voor Geopark de Hondsrug is het verkrijgen van de UNESCO status een bijzondere erkenning voor het Hondsruggebied. Verwacht wordt dat deze status ook een economische spin-off  zal geven voor het gebied.
Op 5  september 2013 heeft het Europese Geopark Netwerk besloten dat Geopark de Hondsrug de status van Geopark krijgt. Het Hondsruggebied werd daarmee het eerste Geopark van Nederland. De combinatie van boeiende geologie, een bijzonder landschap en de opvallende invloed van de mens daarop maakt het de status meer dan waard. Geopark de Hondsrug is nu lid van het European Geoparks  Network en het Global Geoparks Network. Beide netwerken werken nauw samen met UNESCO, maar de aparte status is er nu nog niet. 


Markante leestekens in het landschap 

Over de Papeloze Kerk en een gewapend hunebed in Drenthe

Hunebedden behoren tot de markanste leestekens in het Nederlandse landschap. Niet alleen omdat grote stenen in ons land zeldzaam zijn, maar ook omdat ze 'oer' zijn, alsof ze er voor de eeuwigheid liggen. De werkelijkheid blijkt genuanceerder. Lees het hier als bijlage gevoegde boeiende artikel van Marcel van Ool. Het artikele is gepubliceerd in het tijdschrift "Monumentaal" van april 2015. Zie voor abonnementen etc. van Monumentaal www.monumentaal.com


Oudste Friese boerderij gevonden


In Reahûs (FR) is mogelijk de oudste Friese boerderij van het Noordzeegebied teruggevonden.

Het houten bintwerk van de boerderij van Fam. Van der Hoff dateert uit 1595.

,,Het is de oudst bekende Friese schuur in het hele Noordzeegebied tussen Frankrijk en het voormalige Oost-Duitsland", zo vertelt onderzoeker Borghaerts.

Eiken of grenen

Rond 1600 ging men voor de bouw van boerderijen over op grenen. Daarvoor gebruikte men eikenhout, maar dat werd rond die tijd schaars. Dat het dekbalkgebint en het onderste deel van het gestapelde spant juist van eikenhout zijn gemaakt, geeft aan dat de boerderij vóór 1600 moet zijn gemaakt. Alleen in de nok van de boerderij zit grenen. Het eiken bintwerk is bijzonder gaaf en geeft aan hoe duurzaam eikenhout is.

Houtmonsters van de boerderij

In samenwerking met de Duitse wetenschapper Erhard Pressler doet Borghaerts al geruime tijd onderzoek naar de ouderdom van de boerderijen in de Greidhoeke. Zo worden er houtmonsters van het bintwerk onderzocht. Aan de hand van de jaarringen kan de ouderdom van het hout worden vastgesteld.


Symposium “Werk van eeuwen”

Ter gelegenheid van het verschijnen van het boek 'Werk van eeuwen: gesprekken met Tjalling Waterbolk 'organiseert de Waddenacademie een symposium op 29 mei 2015 in het Drents museum te Assen.


Tijdens dit middagsymposium geven vooraanstaande wetenschappers en spraakmakende vertegenwoordigers van non-gouvernementele organisaties een beeld van de grote wetenschappelijke en maatschappelijke opgaven die het werk van Waterbolk domineerden, op het gebied van archeologie, landschapsgeschiedenis, en natuur- en landschapsbehoud in Noord-Nederland. Meindert Schroor, directielid van de Waddenacademie en verantwoordelijk voor de portefeuille Cultuurhistorie is de moderator van de middag. Het publiek wordt van harte uitgenodigd met de sprekers in discussie te treden over de toekomst van deze vakgebieden. Eregasten deze middag zijn Tjalling en Mien Waterbolk.
 
Locatie: Drents Museum, Brink 3, 9401 HS Assen
Tijdstip: 14:30-17:00 uur
 
Programma symposium 'Werk van eeuwen'

Boekpresentatie en symposium
29 mei 2015 | 14.30 – 17.00 uur
Drents Museum | Assen
Moderator
Meindert Schroor, Waddenacademie

Programma
14.30 uur ontvangst met koffie/thee
15.00 uur welkom, Meindert Schroor (Waddenacademie)
Werk van eeuwen. De toekomst van…
15.10 uur de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie
Mara de Pater (NJN, voorzitter)
15.25 uur onderzoek van het Noord-Nederlandse landschap
Theo Spek (Rijksuniversiteit Groningen)
15.40 uur archeologisch onderzoek tussen Hunze en Eufraat
Daan Raemaekers (Rijksuniversiteit Groningen)
15.55 uur onderzoek van archeologie en nazisme
Martijn Eickhoff (NIOD)
16.10 uur natuur- en landschapsbescherming in Noord-Nederland
Eric van der Bilt (Stichting Het Drentse Landschap)
16.25 uur aanbieding door Jos Bazelmans van Werk van eeuwen aan
Tjalling Waterbolk en Mien Waterbolk-Van Rooijen
16.30 uur dankwoord Tjalling Waterbolk
16.40 uur slotwoord
Jouke van Dijk, voorzitter Waddenacademie
16.50 uur aansluitend borrel

Inschrijven:
In eerste instantie staat inschrijving voor het symposium open voor genodigden. Vanaf 1 mei kunnen andere belangstellenden zich inschrijven. Bent u geïnteresseerd, dan kunt u uw belangstelling alvast kenbaar maken via secretariaat(at)waddenacademie.nl. U ontvang dan een mailtje wanneer de inschrijving opent.
 


Werk van eeuwen gesprekken met Tjalling Waterbolk

Het boek: Werk van eeuwen gesprekken met Tjalling Waterbolk, is een tot boek uitgesponnen interview. Het geeft een gedetailleerd verslag van de jeugd en het werkzame leven van de belangrijkste archeoloog uit de tweede helft van de 20ste eeuw, Tjalling Waterbolk (1924).

In het boek komen zijn jeugd in het Drentse Havelte, zijn opleiding aan de Universiteit Groningen, zijn opvolging van Van Giffen en zijn hoogleraarschap (1954-1987) aan de orde. Een fotokatern met uniek beeldmateriaal weerspiegelt Tjallings Werk van eeuwen.
 
Het boek Werk van eeuwen, gesprekken met Tjalling Waterbolk,
is vanaf 29 mei 2015 verkrijgbaar.
Auteurs: Jos Bazelmans en Jan Kolen
Vormgeving: Albert Rademaker
Omvang: 240 pagina’s
Winkelprijs: € 24,95
ISBN: 97890-23254-164
Uitgegeven door: Koninklijke van Gorcum


Hunebed Kniphorsbos door brand zwaar beschadigd

Het Dagblad van het Noorden schijft dat Hunebed D8 dit weekeinde door brandstichting onherstelbaar is beschadigd.Het hunebed ligt in het Strubben Kniphorstbosch, gelegen tussen Anloo en Schipborg.

Het is de derde keer dat een vuurtje is gestookt bij dit hunebed. Bij de laatste keer, twee jaar geleden, brak er een scherf af. Die werd gelijmd, maar dat is nu niet meer mogelijk.
Het hunebed is een portaalgraf, met vier dekstenen, twee sluitstenen en acht zijstenen. Het graf is vrij compleet en bevond zich tot aan de vernieling in de oorspronkelijke staat waarin het gevonden was. 


 

De Nieuwe Spieker, het periodiek van de Drents Prehistorische Vereniging is uit!!!


Neanderthalervondsten Drenthe gepresenteerd. 

Steentijdarcheologen maken na ruim drie jaar een succesvolle opgraving bij Assen bekend.
Mijlpaal in onderzoek naar Neanderthalers, koppen RTV Drenthe en het Dagblad van het Noorden.
 
In de afgelopen jaren zijn ten noorden van Assen een aardige hoeveelheid aan vuistbijlen, schrabbers en vuursteenafslagen (afval) opgegraven. De vondsten zijn minimaal 50.000 jaar oud uniek voor Noord-Nederland.  
Volgens een Marcel Niekus  gaat het om een recordvondst. Nooit eerder werden in Noord-Nederland zoveel vuistbijlen en andere vuursteenvondsten op één plek gevonden. De exacte locatie van het vroegere Neanderthalerkamp wordt nog steeds geheim gehouden.
 
Volgens onderzoeker Marcel Niekus gaat het om een steentijdkampement, een plek waar ook het gevangen wild moet zijn geslacht. De Neanderthalers van Drenthe hebben hier maar kort gewoond. Ze trokken achter het wild, in feite hun eten, aan.
 
Tentoonstelling in Nuis
In het Noordelijk Archeologisch Depot in Nuis zijn de vondsten op afspraak te bezichtigen. Het Drents Museum wil op termijn ook een aantal van de vondsten tentoonstellen.
 
Het Wetenschappelijk Fonds van de DPV heeft voor het onderzoek een bedrag ter beschikking gesteld.  
 
Zie: www.rtvdrenthe.nl/nieuws/50000-jaar-oude-vuistbijlen-zijn-te-bezichtigen-nuis

Zie rechts als bijlagen het DvhN


Archeologische Verenigingen Noord-Nederland treffen elkaar in de schatkamer van het noorden

 
Op zaterdag 14 februari hebben de archeologische verenigingen in Noord-Nederland gezamenlijk een archeologische dag in het Noordelijk Archeologisch Depot georganiseerd. Vanuit de vier verenigingen, AWN Afd. 1 Noord-Nederland, de Drents Prehistorische Vereniging, de Vereniging voor Terpenonderzoek en het Argeologysk Wurkferbân van de Fryske Akademy , werden presentaties over hun archeologisch vrijwilligerswerk gegeven. De beheerders van het Archeologisch Depot zetten de deuren van het depot wagenwijd open. Ongeveer 130 deelnemers konden deelnemen aan een uitgebreide bezichtiging en uitleg van depotbeheerder Dr. Ernst Taayke. Zij hebben hiermee een beeld gevormd van het depot waar de vele tienduizenden vondsten uit Noord-Nederland liggen opgeslagen.  Een ware schatkamer van vondsten uit het verleden. Een aantal bezoekers hebben de kans gegrepen om vondsten te laten beoordelen.
Al met al was het een geslaagde dag!











 

 


facebook linkedin