Nieuws

Rendierjagers in het Holtingerveld

In de tentoonstelling, die vanaf 16 mei 2012 voor het publiek geopend, wordt de betekenis gepresenteerd die het gebied Havelterberg-Holtingerveld heeft gehad voor de jager-verzamelaars.

De nadruk ligt op de rendierjagers die rond 14.000 jaar geleden dit gebied bevolkten.

Het onderzoek van de amateur-archeoloog George Hendrik Voerman in de jaren dertig van de vorige eeuw is daar onlosmakelijk meer verbonden.

Zijn artikel over "Havelte, het Drentsch Pompei" begon hij als volgt:

"Havelte - hunebedden - praehistorie. Voor mij behooren deze drie begrippen bijeen. Denk ik aan één ervan, dan betrek ik onwillekeurig, als ’t ware ,,onderbewust", ook de beide andere in dien gedachtengang. En die gedachten zijn aanleiding geweest, dat ik, na afwezigheid van bijna een halve eeuw, na volbrachte maatschappelijke taak, mij weer metterwoon vestigde te Havelte, waar ik van begin April 1873 tot eind April 1883 mijn prille jeugd doorbracht.
Aanleiding, omdat ik, al sedert vele jaren, mij tot de praehistorie in 't algemeen, doch vooral tot die van ons Vaderland en in ’t bijzonder tot die van Drente (Drente, dat nog altijd mijn hart heeft) aangetrokken gevoel.

George Hendrik Voerman op zoek naar werktuigen

 

En waar zou ik, voor bevrediging van mijn lust tot opsporing van Drentsche relicten uit lang vervlogen eeuwen, (als één der uitingen van mijn gevoel voor Drentsche praehistorie) beter terrein kunnen vinden dan hier, in het oude Havelte?"

 

Zie voor openingstijden: http://www.archeologie-westdrenthe.nl/

 

 

 

Verschenen:

Gids voor de hunebedden in Drenthe en Groningen

 

De gids geeft in beknopte vorm een compleet overzicht van alle nog bestaande hunebedden in de provincies Drenthe en Groningen, 54 in totaal. De lezer vindt er alle mogelijke informatie over de hunebedden: waar ze liggen, hoe oud ze zijn en natuurlijk welke vondsten er gedaan zijn. Verder worden de landschappelijke ligging, grootte, oriëntatie, restauraties en andere bijzonderheden besproken.

Thema
Bij veel van de hunebedden wordt een thema behandeld, zoals de herkomst van de stenen, de ligging bij moerassige plekken of langs een weg, de wijze van dodenbijzetting, de zorg voor de hunebedden (onder meer in de Tweede Wereldoorlog) en vandalisme.

 

De gids wordt voorafgegaan door een inleiding over de mensen die in de Steentijd de hunebedden hebben gebouwd en de manier waarop hun nazaten er mee omgegaan zijn. Ook alternatieve theorieën komen aan de orde. Voor het boek zijn nieuwe foto’s gemaakt van de hunebedden.

 

 

Wijnand van der Sanden
De gids is geschreven door Wijnand van der Sanden (1953), sinds 1997 provinciaal archeoloog van Drenthe. Hij is co-auteur van het boek ‘Hunebedden – monumenten van een Steentijdcultuur’ (Abcoude 1999/2005). In 2007 verscheen van zijn hand ‘Reuzenstenen op de es – De hunebedden van Rolde’.

 

Uitgever: www.wbooks.com

ISBN 9 789040 007040

Prijs: € 12,95

---000---

 

 

‘Hoogte op kleur’  

 

Zelfs het kleinste hoogteverschil kan van grote invloed zijn op het gebruik van een landschap en op de ontwikkeling van de natuur. Sinds 2000 bestaat er een nauwkeurig ingemeten hoogtekaart van Nederland. Het boek ‘Hoogte op kleur’ beschrijft 44 landschappen, verspreid over de drie noordelijke provincies, aan de hand van deze kaart.

“Voor wie zich verdiept in de kleuren van de hoogtekaart, ontvouwt zich een boeiend verhaal”, is te lezen op de achterkant van het boek. Dienst Landelijk Gebied (DLG) en de Stichting Noorderbreedte hebben samen aan dit boek gewerkt. Wim Boetze, oud-landschapsarchitect van DLG en Ben Westerink, wetenschapper en bekend schrijver van Noorderbreedte, schreven de teksten. Geo-informatie-analist bij DLG, Bas van de Wetering, maakte de kaarten. Van harte aanbevolen.

 

Uitgever: Noorderbreedte

ISBN 978-90-804259-0-3

Prijs: € 15,00

 

--000---

 

Rode oker: hippe oerkleur

 

• Nieuwe veldgids en infopanelen voor hunebedden
• Intrigerende feiten en vragen over verre voorouders

 

Bron: Dagblad van het Noorden 20 maart 2012

Door:  Jan Wierenga

 

Hunebedbouwers hielden van kleuren, vooral van rood. Ze waren bekend met rode oker, een

kleurstof waarmee ze grote, fraai bewerkte vuurstenen bijlen insmeerden.

De bijlen speelden een rol in rituele handelingen. Ook de rode vuursteen van Helgoland,

aangevoerd langs prehistorische handelsroutes, was zeer gewild bij onze verre voorouders.

 

 

Een hunebedbouwersdorp. Deze illustratie uit de gids is een van de serie prachtige schoolplaten-nieuwe-stijl van de Groninger kunstenaar Jouke Nijman.

 

Zij aanbaden hogere machten, aan wie ze offers brachten: mooie stenen bijlen, potten met voedsel en de horens van runderen. De offergaven werden bij voorkeur achtergelaten in

drassige terreinen. In de nieuwe Gids voor de hunebedden in Drenthe en Groningen die nog deze maand (op 26 maart) uitkomt, wordt in kort bestek ook stilgestaan bij de vraag, wat voormensen het nou eigenlijk waren, die een slordige 5000 jaar geleden de imposante stenen grafkelders nalieten.

 

Dr. Wijnand van der Sanden, provinciaal archeoloog van Drenthe en auteur van de gids, vermeldt een aantal bijzonderheden, maar moet daarbij terughoudend zijn, omdat er (heel) veel domweg niet bekend is. Hunebedbouwers

behoorden tot de Trechterbekercultuur, zo genoemd naar het kenmerkende aardewerk

uit de periode 3400 – 2850 v. Chr. ’t Waren boeren die leefden in kleine, verspreid liggende dorpen. Ze hielden runderen, schapen, geiten en varkens. Ze hadden honden, maar géén paarden of kippen. Ze verbouwden tarwe, gerst, vlas, linzen, bonen en erwten. Aan de bosrand vonden ze wilde appels, bramen, bessen en hazelnoten. Ze jaagden, visten en zochten eieren. Ze hielden als gezegd rekening met hogere machten, maar hoe ze zich die

voorstelden is helaas niet bekend. Maar vermoedelijk speelden hun voorouders een belangrijke rol in die rituelen. Intrigerend is de vraag wat voor grafgebruiken de hunebedbouwers hadden. Waarom kwam bijvoorbeeld niet elke gestorvene in het hunebed terecht? In de laatste fase van het hunebeddentijdperk werden alleen asresten nog bijgezet,

maar ook daarvóór kwam wellicht niet het complete lichaam in de kelder, maar alleen de schedel met de langste beenderen. Daarmee zou het hunebed hebben gefungeerd als een soort knekelhuis. En wat er met de rest van het lichaam gebeurde? Misschien werden de botten eerst wel schoongeknaagd of -gepikt door dieren en vogels.

 

De gids is bedoeld als handig naslagwerk om onderweg ’in het veld’ te gebruiken. Het werk bevat in compacte vorm een schat aan informatie over hunebedden, tot en met de jongste inzichten. Het boekwerk opent met algemene info en geeft vervolgens van elk hunebed een

beschrijving. Allerlei thema’s komen daarbij voorbij. Er zijn 54 hunebedden, waarvan 52 in Drenthe liggen en twee in Groningen (een in Noordlaren, de andere, ooit van  Heveskesklooster, in het Muzee aquariumin Delfzijl). De rijk geïllustreerde gids is onderdeel van een groter project om de mensen te interesseren voor de hunebedden. Zo is er een folder beschikbaar en worden de hunebedden voorzien van nieuwe, modern vormgegeven infopanelen.

 

De Gids voor de hunebedden in Groningen en Drenthe, geschreven door Dr. Wijnand van der Sanden en is vanaf 26 maart te koop in de boekhandel en kost 12,95  euro. ISBN: 9789040007040.

 

---000---

 

Buitenaardse krachten op een bult in 2^e Exloërmond

 

Inslag van een meteoriet laat bewijs na in Drenthe

 

Bron: Dagblad van het Noorden

Door:  Bernd Otter

 

Is dat hem nou? Een lelijke grijze vormeloze kei van een centimeter of 15 doorsnee met vlekken. Op de gemeentewerf in 2^e Exloërmond liggen bulten zwerfkeien en bijna allemaal zijn ze fraaier van vorm en kleur. Als je niet beter zou weten, schiet je in de lach als Harry Huisman enthousiast gaat vertellen over de unieke vondst tussen al die keien.
En als Huisman uniek zegt, moet er echt wat aan de hand zijn. De zwerfkeiendeskundige - initiatief nemer van de site www.kijkeensomlaag.nl - heeft over de hele wereld al stenen bekeken en heeft nog maar een keer eerder een impactiet gevonden.

 

Een wat? "Inslaggesteente", doceert Huisman. Gesteente dat is gesmolten toen een meteoriet met de kracht van honderden atoombommen insloeg op de aarde. Uiterst
zeldzaam zijn dergelijke keien en in Drenthe zijn ze al helemaal nooit aangetroffen. De rare vlekken wijzen op het smelten. "Je moet je voorstellen dat er een meteoriet van een kilometer doorsnee met tientallen kilometers per seconde de aarde bereikt, enorm verhit door de dampkring. In een fractie van een seconde verandert de meteroriet het omliggende gesteente in gas. Morgen kan dat opnieuw gebeuren en dan bestaat half Europa niet meer. De laatste inslag in deze buurt was 14 miljoen jaar geleden in Zuid-Duitsland: de Ries-krater is nog steeds een fenomeen in het landschap." Alsof het een klomp puur goud is, wordt de steen met een loep nauwkeurig onderzocht. "Meer dan 600 miljoen jaar oud", is de conclu-
sie vanwege wat groeven en scheuren. Herkomst? Het Oostzeegebied, waar ook al die andere keien vandaan komen. Meegevoerd in een lang verleden ijstijd naar Drenthe.

De lekentoehoorder bekruipt een science fictiongevoel bij het relaas van Huisman. Deels terecht, want het keitje heeft met buitenaardse krachten te maken. Maar ook met hedendaagse realiteit, want er razen regelmatig van die steenklompen langs de aarde van een formaat die de hele mensheid kunnen vernietigen.

Opeens lijkt niets meer belangrijk, maar Huisman lacht die gedachte weg. Zijn vondst krijgt een ereplek in het Hunebedcentrum in Borger. Ter lering én vermaak. Zolang het nog kan.

 

---000---

Speurtocht in Assen naar de steentijd

 

Bron: DvhN 5 maart 2012

Auteur: Barry de Vries

 

Drie weken lang archeologische Opgravingen rondom Asser wijk

 

Hoop op voorwerpen uit ver verleden

 

De Asser wijk Kloosterveen staat de komende drieweken in het teken van archeologisch onderzoek in het gebied naast de Domeinweg.

Vanaf vandaag gaat hier een groep archeologen op zoek naar overblijfselen uit de steentijd.

 

 

Eerdere grondboringen en vondsten van amateurarcheologen duiden erop dat de grond vol moet zitten met historische overblijfselen uit deze periode. "Door de vondsten die de laatste jaren rondom Kloosterveen zijn gedaan, vermoeden we dat hier lange tijd een nederzetting is geweest", stelt Berrie van Hoof, projectleider bij archeologisch adviesbureau RAAP. "Al vaker zijn hier vuurstenen en pijlpunten gevonden. Grondboringen hebben aangetoond dat de grond perfect is om overblijfselen te conserveren." Het onderzoek wordt uitgevoerd door archeologen van RAAP in opdracht van de gemeente Assen. Om te bepalen hoe groot het gebied is waar vondsten kunnen worden gedaan, graven ze proefsleuven met een lengte van 300 meter. Assen

"De grond die uit deze sleuven komt, wordt gezeefd en gecontroleerd op sporen uit de steentijd. Met deze sporen kunnen we vaststellen of de voorwerpen die eventueel nog in de grond zitten in goede staat zijn. Verder komen we precies te weten hoe groot het gebied is waar we naar sporen moeten zoeken."

Hoewel de voorwerpen uit de steentijd (12.500 tot 5000 jaar voor Christus) stammen, zijn dergelijke oudheden geen zeldzaamheid in Drenthe. "Er zijn meerdere gebieden waarvan bekend is dat daar voorwerpen uit de steentijd in de grond zitten, maar deze voorwerpen worden lang niet altijd opgegraven. Kloosterveen is een uitzondering aangezien er ook aanwijzingen zijn voor sporen uit het late paleolithicum,

de oudste periode in de voorgeschiedenis van de mens. Dat is heel bijzonder in Drenthe." In drie weken tijd wil het onderzoeksbureau de situatie in Kloosterveen in kaart brengen en voorleggen aan de gemeente Assen. Als hieruit blijkt dat de bodem nog meer historische voorwerpen bevat, kan de gemeente besluiten tot extra onderzoek. De installatie waarin de voorwerpen worden gezeefd, is door publiek te bekijken. Rond de zeef staan bouwhekken waarop kaarten en informatie te vinden zijn.

 

(Foto boven: Roelof Matien)

 

Zie ook filmpje van de opgraving: http://www.youtube.com/watch?v=_JTzajxVlZ4

 

---000---

 

Archeologisch onderzoek Kloosterveen

Bron: RTVDrenthe 1 maart 2012

ASSEN - Op het terrein naast de Domeinweg in de Asser wijk Kloosterveen vindt vanaf volgende week archeologisch onderzoek plaats. Uit eerder onderzoek bleek dat het gebied waarschijnlijk in de steentijd bewoond was. Ook ligt er mogelijk een pingoruïne, een klein meer uit de ijstijd.

Archeologen graven sleuven over een lengte van ongeveer driehonderd meter. Vrijwilligers van de Drents Prehistorische Vereniging helpen mee. Het onderzoek duurt ongeveer drie weken.

---000---

Restanten begin jaartelling

Bron: DvhN 16 februari 2012

Groningen Archeologen hebben bij Reitdiephaven restanten blootgelegd van “een Biesboschachtig landschap”. Projectleider Gertjan de Roller van MUG uit Leek, dat de opgravingen verrichtte, gaat er van uit dat een dergelijk landschap zich rond het begin van de jaartelling op deze plek bevond.

MUG deed zijn graafwerk de afgelopen weken op de hoek professor Uilkensweg/Friesestraatweg. Hier is in de toekomst ruimte voor woningbouw. Opdrachtgever voor het onderzoek was de gemeente. Aanleiding voor het spitwerk zijn de middeleeuwse wierden geweest, die eerder even ten zuiden van de Friesestraatweg zijn aangetroffen. Daar werden onder meer resten van waterputten gevonden. “Daarmee vergeleken valt het dit keer tegen”, aldus De Roller. “In onze proefsleuven herkenden we grotere en kleinere kreken. Misschien dat daar gevist is. We hebben niets gevonden dat duidt op bewoning op deze plek.”

 

Slagman nieuwe voorzitter Hunebedcentrum

Bron: DvhN 12 januari 2012

 

Tryntsje Slagman is per 1 januari aangetreden als voorzitter van het bestuur van het Hunebedcentrum in Borger. Ze volgt Hans van Ewijck op, die zeventien jaar lang de voorzittershamer heeft gehanteerd. In zijn periode groeide het bezoekersaantal van het centrum van 35.000 naar bijna 100.000 per jaar. Dat kwam onder meer door de nieuwbouw in 2005 en de bouw van het kenniscentrum een jaar later.

Slagman is oud-burgemeester van Borger-Odoorn en Westerveld en is vorig jaar met pensioen gegaan.

---000---

 

Expositie Wenende Rotsen – Opstandige stenen

 

Van 17 december tot 24 maart is in de Ateliers-KKV te Veenhuizen een expositie over prehistorische rotstekeningen te bezichtigen.

 

De expositie – die werd geopend door de voorzitter van de Drents Prehistorische Vereniging - bestaat uit een informatief en een artistiek gedeelte. Er worden verhalen en afbeeldingen getoond van zes verschillende prehistorische rotskunst locaties. De artistieke bijdrage bestaat uit frottage’s, sjablonen en andere verwerkingen door vijf kunstenaars uit Nederland, Finland en Estland.

 

Adres: Generaal vd Boschweg 7 & 9 te Veenhuizen.

Nadere informatie: www.wenenderotsen.blogspot.com

 

Foto: Openingsperformance door Ben Westerink in bijzijn van Joanna Paszkiewicz, kunstenares/journalist, toondichter Foleor van Steenbergen en ober Paul Marius Borggreve

 

---000---

 

Geopark De Hondsrug begint vorm te krijgen

 

•    Project krijgt tien themaroutes

•    April vol geopark-activiteiten

 

Bron: DvhN 28 december 2011 door Bernd Otter

 

Achter en soms ook voor de schermen wordt al een tijdje hard gewerkt om de Hondsrug als geologisch fenomeen in beeld te krijgen. Dat heeft wisselend suc­ces, maar vanaf april komend jaar kan niemand in de regio het bestaan van het geopark meer ontgaan. Rond Pasen verschijnen de eerste van enkele tientallen in­formatieborden bij bijzondere plekken op en rond de Drentse heuvelrug. Ze komen bij de hotspots die sa­men uiteindelijk tien belangrijke onderwerpen be­handelen die te maken hebben met de unieke onder­grond en de cultuurgeschiedenis van de Hondsrug.

 

Vanaf april worden de eerste thema's in beeld ge­bracht: prehistorie en ijstijd, het veen en oorlog en vrede. Respectievelijk het Hunebedcentrum in Borger, het Veenpark bij Barger-Compascuum en Coevorden zijn aangewezen als startplek voor thematische routes die langs de hotspots voeren. Zo wordt volgens projectleider Harrie Wolters van Geopark De Hondsrug het ver­haal verteld van de Hondsrug in al zijn facetten, dus niet alleen 'geschiedenis en aardrijkskunde'. Er wordt ook een thema gewijd aan de kunst op de Hondsrug. Wolters: "Het is een beetje tegen de trend in dat we overal bordjes neerzetten, maar dat is toch de meest directe en herkenbare manier om duidelijk te maken waar het om gaat. We doen dat in samenwerking met het recreatieschap Drenthe." Hij voegt er wel direct aan toe dat het daar niet bij blijft.

Ook hypermoderne ma­nieren om informatie over te brengen worden met graagte benut. Zo wordt het heel handig om op inte­ressante plekken een 'slimme telefoon' bij de hand te hebben. Op locatie biedt een speciale telefoonapplica­tie interessante informatie, filmpjes en foto's over de plek in kwestie. Zo wordt bij een rond meertje in een filmpje uitgelegd hoe dat in de ijstijd is ontstaan. Coe­vorden in de middeleeuwen gaat leven in een animatie, net als de mammoet die 45.000 jaar voor Christus nog over de Hondsrug moet hebben gezwalkt. Ook de so­ciale media krijgen nog nadrukkelijker een rol in het verbreiden van informatie over het Hondsruggebied, dat zich uitstrekt van Coevorden tot in de stad Gronin­gen. De routes langs de belangrijke plekken worden eveneens digitaal verspreid, dus te volgen met een mo-hieltje met gps. Met de lancering van de eerste thema­projecten zijn pok twee exposities te verwachten: een in het Hunebededcentrum in Borger en een over het veen in het Veenpark.

 

Wolters: "Dan gaan we dus echt los met het project. Dat krijgt ook steeds meer steun en enthousiaste reac­ties van instellingen, overheden, ondernemers in het gebied en het onderwijs. Om maar iets te noemen: hoogleraar landschapsgeschiedenis Theo Spek van de universiteit in Groningen heeft zich aan het project verbonden en gaat met zijn studenten onderzoek doen in het gebied."

 

@ bernd.otter@dvhn.nl

---000---

Fokke Kiestra trots op zijn steen

Woensdagmorgen 21 december trok na dagen te hebben geregend, de hemel boven het Messchenveld te Assen open voor het onthullen van een zwerfkei. Niet zo maar een zwerfkei maar een van twee meter hoog en tienduizenden kilo's zwaar.

 

 

De kei was twee jaar geleden gevonden door Fokke Kiestra uit Assen bij graafwerkzaamheden bij het TT-circuit, ten zuiden van de stad. Fokke Kiestra meldde de vondst van deze bijzondere kei bij de gemeente Assen. De kei is niet alleen bijzonder door zijn grootte maar ook door het feit dat de kei aan een zijde een plat vlak heeft. Dit platte vlak is ontstaan doordat het gletsjerijs tijdens de ijstijd, zo'n 200.000 jaar geleden, over deze steen heen is geschoven en het platte vlak met krassen heeft achtergelaten. De kei is in deze barre koude tijd ergens bij Oslo van een berg losgebroken en langzaam, met de honderden meters dikke gletsjer, naar het zuiden geschoven met als eindbestemming Assen. Wethouder Jaap Kuin sprak zijn complimenten uit dat Kiestra de zwerfkei heeft gemeld. Het is nu een prachtig element op de overgang van het bebouwde en het landschappelijk deel van de stad. Fokke Kiestra is verguld met de naamgeving van de kei. In zijn toespraak deelde hij mee dat de kei al eens eerder was onthuld door wethouder Langius en gedeputeerde Munniksma en hoopte dat dit de laatste keer is. Blijkbaar is het voor feestelijkheden een mooie plek om een mooi object, zoals deze, te onthullen. Nu heeft de steen een naam, Kiestra’s kei. Wie de kei bekijkt krijgt het gevoel dat er een grote tand staat die als symbool de tand des tijds laat zien. Assen is een mooi aardkundig monument rijker.

 

---000---

 

'Assen' grootste vind­plaats Neanderthalers ten noorden grote rivieren

 

Kamp bevat meer schatten

 

Bron: DvhN 20 december 2011 - door Jan Wïerenga

 

Het inmiddels beroemde kam­pement van Neanderhalers bij Assen heeft tot op heden 80 arte­facten opgeleverd. Ze zijn vervaar­digd in het prehistorische tijdvak dat wordt aangeduid als het Midden-Paleolithicum en zijn daarmee een slordige 100.000 jaar oud. Een andere theorie, mede gebaseerd op vondsten in Frankrijk, houdt het op een ouderdom van 'slechts' 50.000 jaar. Het Paleolithicum overigens is de deftige benaming voor Oude Steentijd. In het jongste nummer van het Drens Historisch Tijd­schrift Waardeel doen de archeolo­gen Jaap Beuker, Marcel Niekus, Dick Stapert en Lykke Johansen verslag van de stand van zaken tot op heden. Dagblad van het Noorden heeft de afgelopen jaren regelmatig gepubliceerd over de bijzondere pleisterplaats uit de prehistorie.

 

Neanderthalers waren een men­sensoort die 30,000 jaar geleden verdween van het toneel. Hun plek op de aardbodem werd ingenomen door de Homo sapiens, ofwel de moderne mens. Neanderthalers waren potige types en bekwame ja­gers. Uit vuursteen hakten ze aller­lei werktuigen, waarvan de vuist­bijl de bekendste is. In het kampe­ment-Assen werden twaalf van de­ze vuistbijlen, of fragmenten ervan, gevonden; een ongehoord aantal volgens de archeologen. "Er zijn hier meer vuistbijlen gevonden dan in de rest van de provincie Drenthe, wat wijst op een bijzon­dere functie van de locatie. Moge­lijk hebben we te maken met een jacht- of slachtplaats, maar we moeten niet vergeten dat vuistbij­len ook werden gebruikt voor het bewerken van hout en voor andere doeleinden en dus niet alleen voor slachtwerkzaamheden", zeggen de auteurs.

De aanwezigheid van een halffabricaat en een paar min of meer mislukte vuistbijlen wijst er op dat een deel van de werktuigen ter plekke is gemaakt. Maar de onder­zoekers gaan er vanuit dat veel werktuigen al bestonden en 'op de man' werden meegedragen, toen de Neanderthalers nabij het huidige Assen neerstreken. Opmerkelijk is dat de vindplaats vermoedelijk ook een paar voorbeelden van - letter­lijk - kinderwerk te zien geeft; ge­let op de gebrekkige wijze waarop de stenen bewerkt zijn.

De speurtocht op de rijke vind­plaats gaat voorlopig nog wel even door, tenminste, als daar geld voor is. De archeologen denken dat er nog meer geheimen voor het opra­pen liggen en dat het een kwestie van nog één zoekseizoen is en 'As­sen' kan zich meester maken van de aanduiding 'grootste Neandertha­ler vindplaats ten noorden van de grote rivieren'.

Het succes van het onderzoek is in grote mate te danken aan de toe­gepaste zoekmethode, waarbij de akkers door vele medewerkers op rij systematisch en nauwgezet werden afgezocht.

 

---000---

 

Drentse aardlagen in beeld  - Provincie presenteert bodematlas

Bron: provincie Drenthe - 13 december 2011

Wat zich in de bodem en ondergrond van Drenthe afspeelt, is vanaf nu online te zien in de Bodematlas Drenthe. De atlas maakt alle bodeminformatie waarover de provincie beschikt toegankelijk voor iedereen. Het is een waardevolle informatiebron voor bedrijven, beleidsmakers en geïnteresseerden. De bodematlas is te vinden op www.provincie.drenthe.nl/bodematlas. De provincie heeft de nieuwe bodematlas ontwikkeld omdat ze graag wil dat de kennis die ze over de bodem heeft beter wordt gebruikt. Dat is belangrijk voor een duurzaam beheer van de bodem. Het gaat om bescherming van bijvoorbeeld de archeologische waarden en de drinkwatervoorraden, maar de bodem levert ook vele kansen, zoals delfstoffen en bodemwarmte. De kunst is om de kansen zodanig te benutten dat daardoor de bodemwaarden niet verdwijnen. En dat kan beter wanneer alle belanghebbenden over goede bodeminformatie beschikken.

De atlas bevat gegevens over de kenmerken van de Drentse bodem, over het gebruik ervan en tevens over de bodemaantasting en het bodembeheer. De informatie is beschikbaar in de vorm van digitale bodemkaarten, die afzonderlijk op te roepen en desgewenst over elkaar heen te leggen zijn. Bij de kaarten vindt u een korte uitleg en tevens de contactpersoon van de provincie die verder toelichting kan geven.

De bodematlas van Drenthe is gemakkelijk in gebruik met een handige zoekstructuur. Wanneer u in de atlas een bodemkaart heeft gevonden weet u ook meteen zeker dat het de meest recente is die de provincie in huis heeft.

---000---

Hunebed Emmerdennen weer overdekt

Bron: DvhN, 13 december 2011

EMMEN - Hij heeft weer een dak boven zijn hoofd: het hunebed in de Emmerdennen in Emmen. Gisteren werd de gerestaureerde deksteen onder grote belangstelling van de media teruggeplaatst. Een precisiewerkje, want om te voorkomen dat het gevaarte gaat wiebelen moest hij volgens de deskundigen op de millimeter nauwkeurig op zijn oude plek worden getakeld. Afgelopen zomer brak de steen doormidden toen onverlaten een vuurtje stookten onder het hunebed. De daders zijn nooit gepakt. De restauratie kostte zo'n 20.000 euro.

---000---

Gerestaureerde deksteen van hunebed terug op zijn plek

Bron: cultureelerfgoed.nl - 13 december 2011

 

Vandaag krijgt hunebed D45 in Emmen zijn deksteen terug. De deksteen van dit rijksmonument brak in tweeën toen er deze zomer een vuurtje onder werd gestookt.

De twee delen zijn in november op transport gezet naar Tienhoven, waar steenhouwerij Zederik de deksteen de afgelopen weken heeft gerestaureerd.

Net als de restauratie is ook het terugplaatsen van de deksteen van drie bij vier meter een zorgvuldige klus. Met oud en nieuw beeldmateriaal wordt bepaald hoe de deksteen op de draagstenen heeft gelegen, om deze op exact dezelfde plek terug te kunnen leggen. Hiervoor is onder andere het archief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed geraadpleegd.

Hunebedden zijn de oudste zichtbare archeologische monumenten van ons land. Het waren grafkamers van mensen van de zogenoemde Trechterbekercultuur (4300 tot ca. 2700). Staatsbosbeheer en de Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed werkten nauw samen om het hunebed te herstellen.

Meer over de restauratie van de deksteen is te lezen op www.staatsbosbeheer.nl. Daar staan ook twee reportages die RTV Drenthe maakte vlak na het incident en van de voorbereidingen voor transport naar Tienhoven.

 

---000---

Helmen gevonden uit 80-jarige oorlog in Coevorden

Bron: www.Blikopnieuws.nl - 12 december 2011

Tijdens archeologisch onderzoek in de bouwput van het Hof van Coevorden zijn drie helmen uit de 80-jarige oorlog gevonden.

Het ondezoek is uitgevoerd in 2007 en 2008. Eén helm is toen al getoond, de andere twee helmen zijn destijds vanwege hun kwetsbare conditie met grond en al verzameld en zijn nu blootgelegd. Op dit moment zijn alle vondsten voor restauratie bij het Archeologisch Diensten Centrum in Amersfoort. De drie helmen zijn inmiddels gerestaureerd. Het gaat in twee gevallen om een cabasset, een peervormige helm uit de zestiende of zeventiende eeuw.

De andere helm is een zogenaamde morion: een helm met een brede rand en opstaande kam. Twee helmen hebben dusdanige krijgsschade dat de eigenaar de strijd waarschijnlijk niet heeft overleefd. Mogelijk zijn de helmen in de gracht van de vesting Coevorden terechtgekomen tijdens een strijd tegen Spaanse troepen.

 

Piekenier

De cabasset is is een helm die rond 1600 werd gebruikt door piekeniers of musketiers. Een piekenier is een soldaat die vocht met een piek, een lange lans van drie tot vijf meter lang. Piekeniers droegen een half harnas, alleen op het bovenlichaam, en een helm. Het is niet zeker of de helm van een Spaanse of Nederlandse soldaat is geweest.

 

Vesting

Coevorden Coevorden was in de zestiende eeuw een vesting en werd in 1580 door de Spaanse troepen veroverd. Twaalf jaar later werd er wederom om Coevorden gestreden en werd een groot deel van de stad verwoest. Het is goed mogelijk dat de helmen tijdens een van deze slagen gebruikt is.

 

Opgravingen

Voordat is begonnen met de bouw van het Hof van Coevorden is het bouwterrein onderzocht op archeologische resten. Het materiaal dat daarbij is verzameld wordt nog steeds onderzocht door het Archeologisch Diensten Centrum. Bij de opgravingen zijn archeologische vondsten gedaan zoals kanonskogels in vele maten, musketkogels, messen, dolken, sabels, tabaksdozen. Daarnaast ook veel regulier afval zoals oude bezems, schoenen, kloten (houten ballen met loden kernen voor het klootschieten) en hang en sluitwerk. Bijzonder is ook de vondst van een prehistorische bijl gemaakt van een stuk gewei. De vondsten worden na de conservering voor expositie in bruikleen gegeven aan de gemeente Coevorden.