30-05-2019 07:00 Groningen - Organisator: DPV

Voorjaarsexcursie 30 mei - 2 juni 2019

'Tussen Lobith en het Sauerland'

Praktische gegevens

Aanmeldingsformulier

Voor de buitenlandse excursie van het jaar 2019 hoeven we niet ver te reizen. Hij begint al in de heuvels van Montferland waar vandaan we in vier dagen langs burchten, musea, kerken en megalieten naar het prachtige Sauerland trekken.

Donderdag 30 mei – Hemelvaartsdag

Midden op de ochtend komen we aan op de Eltenberg in het Duitse deel van Montferland. Hoog boven het Rijndal staat hier de uit de Vroege Middeleeuwen stammende St. Vituskerk. In het jaar 967 stichtte Wichman, graaf van Hamaland op deze plek een klooster. De huidige tufstenen kerk kent een geschiedenis die teruggaat op de houten kloosterkerk die hier toen gebouwd werd. Bij de kerk bevindt zich de Drususbron. Deze merkwaardige 57 m diepe waterput werd vermoedelijk rond 950 ten tijde van graaf Wichman aangelegd.                              Ligging van het excursiegebied

Op de top van heuvel Montferland is de grootste motte (kasteelheuvel) van Nederland opgeworpen. Op het ca 15 m hoge plateau lag ooit een ringwalburcht en stond later een toren van tufsteen. Mogelijk is dit de plek van de legendarische burcht Upladen waar rond het jaar 1000 gravin Ada van Hamaland woonde. Maar nu staat op deze markante plek het restaurant Montferland waar we de lunch gebruiken.

In de middag rijden we naar Krefeld waar het archeologische Museum Burg Linn bezocht wordt. De Romeinen bouwden hier het castellum Gelduba dat rond 260 na Chr. door de Franken werd verwoest en vervolgens als Frankisch kasteel werd herbouwd. Bij Gelduba ligt het Romeins-Frankische grafveld Krefeld-Gellup met meer dan 6500 graven. Het topstuk van het museum is de gouden helm van een Frankische vorst uit de 6de eeuw (foto hiernaast).

De eerste nacht verblijven we in het prachtig aan de Rijn gelegen Rheinhotel Vier Jahreszeiten in Kaiserswerth. Na aankomst kan daar nog de veerpont naar de overkant van de rivier genomen worden voor een bezoek aan de schilderachtige ruïne van de Kaiserpfalz, het paleis van de Duitse keizers dat teruggaat tot de 10de eeuw.

Vrijdag 31 mei

In de ochtend bezoeken we het Neanderthal Museum in Mettmann. In een grot in het lommerrijke Neanderthal vonden arbeiders van een steengroeve in 1856 hier 16 menselijke botjes. Een scherp-zinnige leraar stelde vast dat die afweken van de beenderen van de moderne mens: de Neanderthaler was ontdekt! Nabij de vindplaats staat nu een modern museum. Tijdens onze rondleiding wordt verteld over de geschiedenis van de  ontdekking en over 7 miljoen jaar menselijke evolutie. Na de rondleiding kan het dal worden ingelopen naar de ‘Fundstelle’, de iconische vindplaats uit 1856. Vervolgens wordt de lunch gebruikt in het Neanderthalcafé.

’s Middags reizen we naar het LWL-museum voor Archeologie in Herne. We worden daar ontvangen door Dr. Kerstin Schierhold, archeologe bij het museum. Ze zal een presentatie geven over haar onderzoek aan de megalieten (galerijgraven) van Westfalen. Daarna zal ze ons bezoek aan het verrassend originele museum inleiden.

Aan het einde van de middag arriveren we in Soest waar we voor twee nachten onze intrek nemen in Hotel am Wall, dat net buiten de stadsmuur ligt. Soest is een intiem stadje met een middeleeuwse uitstraling. Naast enkele romaanse en gotische kerken en talrijke vakwerkhuizen kent het stadje enkele mooie pleinen met gezellige terrassen.

Foto: Soest - marktplein bij avond

Zaterdag 1 juni

In de ochtend brengt de bus ons diep het Sauerland in. Een wandeling voert naar de op een heuveltop gelegen ringwalburcht Schwalenburg waarvan de eerste fase op het einde van de 8ste eeuw gedateerd wordt. Dit is één van de grootste en best bewaarde vroegmiddeleeuwse burchten van Duitsland. Voor deelnemers voor wie deze wandeling te zwaar is, is er als alternatief een bezoek aan de Diemelsee.

In de Middeleeuwen was Korbach een welvarende Hanzestad. Om haar beter te kunnen verdedigen werd omstreeks 1414 een dubbele stadsmuur om de stad heen gebouwd, een zeldzaam verschijnsel. De muren staan vandaag de dag nog grotendeels overeind; historische grafmonumenten in dit groene stukje stad geven de plek een bijzondere atmosfeer.

De lunch wordt in de buurt van Korbach gebruikt, op een paar minuten rijden van de Eisenberg bij Goldhausen. In deze berg bevond zich het grootste voorkomen van gouderts van Duitsland. Dit goud werd al vanaf de 11de eeuw gewonnen, maar de rijkste goudaders raakten uitgeput en de mijnbouwactiviteiten bloedden dood. We maken een korte wandeling over de berg die eindigt bij de burcht Eisenberg waarvan nu nog slechts de stenen fundering te zien is. De burcht is in de 13de eeuw gebouwd en speelde wellicht een rol bij het beheersen van de goudwinning. Vanaf een uitkijktoren is er een prachtig uitzicht over het Sauerland.

Op de terugweg naar het hotel bezoeken we in Büren de prachtige Maria Immaculata-kerk, in de volksmond de Jezuïetenkerk genoemd. De kerk is tussen 1754 en 1773 in een laat-barokke Zuid-Duitse stijl gebouwd.

                   Foto: Eisenberg - funderingen van de burcht

Zondag 2 juni

In de omgeving van Soest bevonden zich ooit een tiental megalithische graven, hier gewoonlijk galerijgraf of ‘Steinkistengrab’ genoemd, alle behorende tot de periode van de Trechterbekercultuur. We bezoeken de twee best bewaarde: de graven van Hiddingsen en van Beckum-Dalmer. Het 16 m lange galerijgraf van Hiddingsen is opgebouwd uit platen kalksteen, een gesteente dat hier in de ondergrond voorkomt. Het graf is helaas zo zwaar beschadigd dat van de bovengrondse opbouw weinig bewaard is. Het 27 m lange graf van Beckum-Dalmer bestaat uit grote veldkeien die in de ijstijd door het landijs hierheen zijn getransporteerd. Dit graf is nog redelijk compleet en ligt fraai in het glooiende landschap.

Deze laatste dag gebruiken we de picknick-lunch op het terrein van het LWL-Römermuseum in Haltern. Tussen 12 v.Chr. en 15 na Chr. probeerden de Romeinen de Germaanse stammen ten oosten van de Rijn onder controle te krijgen. Hierbij was de rivier de Lippe een belangrijke verkeersader waarlangs snel het Germaanse gebied kon worden binnen gedrongen. De belangrijkste Romeinse basis aan de Lippe was ‘Aliso’ in het huidige Haltern, waar wel 5000 militairen gelegerd waren. Nu staat op deze plek het moderne Römermuseum met onder meer een reconstructie op ware grootte van de imposante houten verdedigingswerken.

 

Nieuwsbrief

Ontvang ook onze
digitale nieuwsbrief:
Welkom, inloggen voor DPV-leden
4 dagen excursie 'Tussen Lobith en het Sauerland'